کتاب راه رشد جلد چهارم (حائری شیرازی)

کتاب «راه رشد؛ جلد چهارم» آخرین بخش از مجموعه تربیتی آیت‌الله حائری شیرازی است؛ مجموعه‌ای که با بیانی ساده و شیرین، مسیر پرورش انسان در مکتب اسلام را روشن می‌سازد. اگر جلدهای پیشین بیشتر به مبانی و مراحل تربیت پرداخته بودند، این جلد پایانی به پرسشی اساسی پاسخ می‌دهد: چگونه آموزه‌های دینی و اخلاقی را به کودکان منتقل کنیم و صفات نیکو را در وجود آنان نهادینه سازیم؟

استاد در این کتاب، صفاتی را برمی‌شمرد که باید در وجود هر مسلمان شکل گیرد:

– خدامحوری و نگاه توحیدی به جهان

– محبت به اهل بیت (ع)

– تبری و کفر به طاغوت

– پرورش قدرت تفکر

– قدردانی و شکرگزاری

– استحکام شخصیت

– حیا، صداقت و امانتداری

همچنین شیوه‌های آموزش شعائر دینی همچون نماز و روزه به کودکان توضیح داده می‌شود تا آنان به‌تدریج مکلف به امور شرعی گردند.

در بخش پایانی، استاد روش‌های غلط تربیتی را معرفی می‌کند؛ از جمله تربیت همراه با بی‌اعتمادی به کودک، تربیت در جو ترس و اکراه، تربیت همراه با تحقیر، پرورش نفاق و تظاهر، تربیت در ناز و نعمت، تربیت همراه با مقایسه و تربیت تبعیض‌آمیز. این هشدارها، والدین و مربیان را به بازنگری در شیوه‌های خود فرا می‌خواند.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

«پدر و مادری که دلشان می‌خواهد بچه‌هایشان با تقوا بار بیایند باید در رفتاری که با فرزندشان می‌کنند با تقوا باشند، با عدالت باشند، با انصاف باشند. این تقوای عملی بهترین نوع آموزش تقوا در خانه است… وقتی مادری از فرزندش عذرخواهی می‌کند، این می‌شود تقوای عملی و آن‌ها را رشد می‌دهد.»

این جلد پایانی، نقطه اوج مجموعه «راه رشد» است؛ اثری که نشان می‌دهد تربیت اسلامی تنها در گفتار خلاصه نمی‌شود، بلکه در رفتار روزمره والدین و مربیان جلوه می‌یابد و همین رفتارهاست که کودکان را به سوی ایمان، اخلاق و شخصیت استوار هدایت می‌کند.