کتاب مدیریت ذهن اثر علیرضا پناهیان

کتاب «مدیریت ذهن در مسیر تقرب» به قلم حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان، راهی برای تمرکز ذهن بر موضوعات دلخواه در روزگاری است که هزاران مسئله ذهن ما را به اسارت کشیده‌اند.

در آیه ۱۰۰ سوره یونس آمده است:

«وَ یجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَی الَّذِینَ لا یعْقِلُونَ»

یعنی: پلیدی را برای کسانی قرار می‌دهد که تعقل نمی‌کنند.

و امیرالمؤمنین علی (ع) می‌فرمایند:

«نَبِّهْ بالتَّفَکُّرِ قَلبَکَ، و جافِ عنِ اللیلِ جَنبَکَ، و اتَّقِ اللّهَ رَبَّک»

با اندیشیدن، دلت را بیدار کن؛ شب‌هنگام از بستر برخیز و از پروردگارت پروا داشته باش.

با این همه تأکید بر تعقل در آیات و روایات، چگونه می‌توان در دنیای پرهیاهوی امروز، ذهن را آرام و متمرکز ساخت؟ اصلاً مدیریت ذهن یعنی چه؟ و باید در خدمت کدام آرمان قرار گیرد؟

در فصل نخست، کتاب به رابطه مدیریت ذهن با افعال باطنی، قدرت روحی، نیت، کیفیت و کمیت توجه، و بخش‌های خودآگاه و ناخودآگاه ذهن می‌پردازد. این فصل، پنج وجه بنیادین مدیریت ذهن را معرفی می‌کند. هدف آن است که بتوانیم ذهن خود را بر هر موضوعی که اراده کرده‌ایم، با هر عمقی و در هر زمانی متمرکز کنیم—و در عین حال، توانایی قطع توجه از امور بیهوده را نیز در خود پرورش دهیم.

فصل دوم به چرایی مدیریت ذهن می‌پردازد؛ اهمیت آن را شرح می‌دهد و آغاز قدرت روح را در همین نقطه می‌داند. ذهن انسان، سنگر اصلی در نبرد با شیطان است. اگر آن را رها کنیم، مسیر زندگی‌مان بر جاده‌ای بنا می‌شود که مقصدش گمراهی است. کتاب همچنین استرس‌های روزمره را حاصل سوء‌ظن به خدا می‌داند و راه درمان را از زبان آیت‌الله بهجت بیان می‌کند.

در فصل سوم، کتاب وارد مرحله عمل می‌شود. استاد پناهیان چهار مسیر مؤثر برای مدیریت ذهن را بررسی می‌کند: نماز، یاد خدا، شکرگزاری و غفلت‌زدایی. این مسیرها، راهی هموار برای رسیدن به آرامش ذهنی و تقرب الهی پیش پای مخاطب می‌گذارند.

—

چرا باید «مدیریت ذهن» را بخوانیم؟

زیرا دستاوردهای آن چنان گسترده و عمیق‌اند که مخاطب را به‌سوی خود جذب می‌کنند؛ از آرامش درونی تا قدرت تمرکز و رشد معنوی.

این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

به علاقه‌مندان توسعه فردی با نگاه توحیدی، سالکان راه خدا، طلاب، خطیبان و هر کسی که به دنبال پالایش ذهن و تقویت روح است.

—

برشی از کتاب:

«ما نباید همیشه درگیر مبارزه ذهنی باشیم؛ یعنی ابتدا اجازه دهیم ذهن‌مان منفی شود و سپس تلاش کنیم آن را به مسیر مثبت بازگردانیم. بلکه باید ذهن‌مان را به مثبت‌نگری عادت دهیم؛ مثلاً هر صبح که از خواب بیدار می‌شویم، نگاه‌مان به جهان، مثبت باشد.»

«برخی معتقدند که با نگاه مثبت، امور مثبت را جذب می‌کنیم. هرچند این دیدگاه در دنیا طرفداران زیادی دارد، اما گاه در آن نوعی تقلب دیده می‌شود؛ چرا که نقش خداوند و تقدیر الهی را حذف می‌کنند. وقتی حتی یک برگ بدون اذن خدا نمی‌افتد، چگونه می‌توان تصور کرد که حال و روز انسان بدون اراده او تغییر کند؟ اگر بخواهیم مثبت‌نگری را با نگاه توحیدی تحلیل کنیم، نامش همان شکر خواهد بود.»